1 Mga Hari 9

Kabanata 9

א וַיְהִי֙ כְּכַלּ֣וֹת שְׁלֹמֹ֔ה לִבְנ֥וֹת אֶת־בֵּית־יְהוָ֖ה וְאֶת־בֵּ֣ית הַמֶּ֑לֶךְ וְאֵת֙ כָּל־חֵ֣שֶׁק שְׁלֹמֹ֔ה אֲשֶׁ֥ר חָפֵ֖ץ לַעֲשֽׂוֹת׃ (פ)

1 At nangyari, nang matapos ni Solomon ang pagtatayo ng bahay ng Walang-Hanggan at ng bahay ng hari, at ang lahat ng ninais ni Solomon na kanyang ginustong gawin,

ב וַיֵּרָ֧א יְהוָ֛ה אֶל־שְׁלֹמֹ֖ה שֵׁנִ֑ית כַּאֲשֶׁ֛ר נִרְאָ֥ה אֵלָ֖יו בְּגִבְעֽוֹן׃

2 ay nagpakita ang Walang-Hanggan kay Solomon sa ikalawang pagkakataon, gaya ng pagpapakita Niya sa kanya sa Gibeon.

ג וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֵלָ֗יו שָׁ֠מַעְתִּי אֶת־תְּפִלָּתְךָ֣ וְאֶת־תְּחִנָּתְךָ֮ אֲשֶׁ֣ר הִתְחַנַּ֣נְתָּה לְפָנַי֒ הִקְדַּ֗שְׁתִּי אֶת־הַבַּ֤יִת הַזֶּה֙ אֲשֶׁ֣ר בָּנִ֔תָה לָשֽׂוּם־שְׁמִ֥י שָׁ֖ם עַד־עוֹלָ֑ם וְהָי֨וּ עֵינַ֧י וְלִבִּ֛י שָׁ֖ם כָּל־הַיָּמִֽים׃

3 At sinabi ng Walang-Hanggan sa kanya: “Narinig Ko ang iyong panalangin at ang iyong pagsusumamo na iyong isinamo sa Aking harapan. Pinabanal Ko ang bahay na ito na iyong itinayo upang ilagay roon ang Aking Pangalan magpakailanman, at ang Aking mga mata at ang Aking puso ay mapapasaroon sa lahat ng araw.”

ד וְאַתָּ֞ה אִם־תֵּלֵ֣ךְ לְפָנַ֗י כַּאֲשֶׁ֨ר הָלַ֜ךְ דָּוִ֤ד אָבִ֙יךָ֙ בְּתָם־לֵבָ֣ב וּבְיֹ֔שֶׁר לַעֲשׂ֕וֹת כְּכֹ֖ל אֲשֶׁ֣ר צִוִּיתִ֑יךָ חֻקַּ֥י וּמִשְׁפָּטַ֖י תִּשְׁמֹֽר׃

4 At ikaw, kung lalakad ka sa Aking harapan gaya ng paglakad ni David na iyong ama, nang may buong katapatan ng puso at may katuwiran, upang gawin ang lahat ng iniutos Ko sa iyo, at iingatan mo ang Aking mga batas at ang Aking mga kahatulan,

ה וַהֲקִ֨מֹתִ֜י אֶת־כִּסֵּ֧א מַֽמְלַכְתְּךָ֛ עַל־יִשְׂרָאֵ֖ל לְעֹלָ֑ם כַּאֲשֶׁ֣ר דִּבַּ֗רְתִּי עַל־דָּוִ֤ד אָבִ֙יךָ֙ לֵאמֹ֔ר לֹֽא־יִכָּרֵ֤ת לְךָ֙ אִ֔ישׁ מֵעַ֖ל כִּסֵּ֥א יִשְׂרָאֵֽל׃

5 ay itatatag Ko ang trono ng iyong kaharian sa Israel magpakailanman, gaya ng ipinangako Ko kay David na iyong ama, na sinasabi: “Hindi ka mawawalan ng lalaking uupo sa trono ng Israel.”

ו אִם־שׁ֨וֹב תְּשֻׁב֜וּן אַתֶּ֤ם וּבְנֵיכֶם֙ מֵֽאַחֲרַ֔י וְלֹ֤א תִשְׁמְרוּ֙ מִצְוֺתַ֣י חֻקֹּתַ֔י אֲשֶׁ֥ר נָתַ֖תִּי לִפְנֵיכֶ֑ם וַהֲלַכְתֶּ֗ם וַעֲבַדְתֶּם֙ אֱלֹהִ֣ים אֲחֵרִ֔ים וְהִשְׁתַּחֲוִיתֶ֖ם לָהֶֽם׃

6 Ngunit kung kayo at ang inyong mga anak ay talagang tatalikod sa pagsunod sa Akin, at hindi ninyo iingatan ang Aking mga utos at ang Aking mga batas na Aking inilagay sa inyong harapan, at kayo ay hahayo at maglilingkod sa ibang mga diyos at yuyukod sa kanila,

ז וְהִכְרַתִּ֣י אֶת־יִשְׂרָאֵ֗ל מֵעַ֨ל פְּנֵ֤י הָאֲדָמָה֙ אֲשֶׁ֣ר נָתַ֣תִּי לָהֶ֔ם וְאֶת־הַבַּ֙יִת֙ אֲשֶׁ֣ר הִקְדַּ֣שְׁתִּי לִשְׁמִ֔י אֲשַׁלַּ֖ח מֵעַ֣ל פָּנָ֑י וְהָיָ֧ה יִשְׂרָאֵ֛ל לְמָשָׁ֥ל וְלִשְׁנִינָ֖ה בְּכָל־הָעַמִּֽים׃

7 ay lilipulin Ko ang Israel mula sa ibabaw ng lupang ibinigay Ko sa kanila, at ang bahay na pinabanal Ko para sa Aking Pangalan ay itataboy Ko mula sa Aking harapan, at ang Israel ay magiging isang kawikaan at usap-usapan sa lahat ng mga bansa.

ח וְהַבַּ֤יִת הַזֶּה֙ יִהְיֶ֣ה עֶלְי֔וֹן כָּל־עֹבֵ֥ר עָלָ֖יו יִשֹּׁ֣ם וְשָׁרָ֑ק וְאָמְר֗וּ עַל־מֶ֨ה עָשָׂ֤ה יְהוָה֙ כָּ֔כָה לָאָ֥רֶץ הַזֹּ֖את וְלַבַּ֥יִת הַזֶּֽה׃

8 At ang bahay na ito, na dating napakataas, ang bawat dumaraan dito ay magigitla at sisipol, at sasabihin nila: “Bakit ginawa ng Walang-Hanggan ang ganito sa lupaing ito at sa bahay na ito?”

ט וְאָמְר֗וּ עַל֩ אֲשֶׁ֨ר עָזְב֜וּ אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֗ם אֲשֶׁ֨ר הוֹצִ֣יא אֶת־אֲבֹתָם֮ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרַיִם֒ וַֽיַּחֲזִ֙קוּ֙ בֵּאלֹהִ֣ים אֲחֵרִ֔ים וישתחו [וַיִּשְׁתַּחֲו֥וּ] לָהֶ֖ם וַיַּעַבְדֻ֑ם עַל־כֵּ֗ן הֵבִ֤יא יְהוָה֙ עֲלֵיהֶ֔ם אֵ֥ת כָּל־הָרָעָ֖ה הַזֹּֽאת׃ (פ)

9 At sasabihin nila: “Dahil tinalikuran nila ang Walang-Hanggan na kanilang Diyos, na naglabas sa kanilang mga ninuno mula sa lupain ng Egipto, at kumapit sila sa ibang mga diyos, at yumukod sila sa mga ito at naglingkod sa mga ito; kaya dinala ng Walang-Hanggan sa kanila ang lahat ng kasamaang ito.”

י וַיְהִ֗י מִקְצֵה֙ עֶשְׂרִ֣ים שָׁנָ֔ה אֲשֶׁר־בָּנָ֥ה שְׁלֹמֹ֖ה אֶת־שְׁנֵ֣י הַבָּתִּ֑ים אֶת־בֵּ֥ית יְהוָ֖ה וְאֶת־בֵּ֥ית הַמֶּֽלֶךְ׃

10 At nangyari, sa katapusan ng dalawampung taon na itinayo ni Solomon ang dalawang bahay, ang bahay ng Walang-Hanggan at ang bahay ng hari —

יא חִירָ֣ם מֶֽלֶךְ־צֹ֠ר נִשָּׂ֨א אֶת־שְׁלֹמֹ֜ה בַּעֲצֵי֩ אֲרָזִ֨ים וּבַעֲצֵ֧י בְרוֹשִׁ֛ים וּבַזָּהָ֖ב לְכָל־חֶפְצ֑וֹ אָ֡ז יִתֵּן֩ הַמֶּ֨לֶךְ שְׁלֹמֹ֤ה לְחִירָם֙ עֶשְׂרִ֣ים עִ֔יר בְּאֶ֖רֶץ הַגָּלִֽיל׃

11 (Si Hiram na hari ng Tiro ay nagtustos kay Solomon ng mga kahoy na sedro, ng mga kahoy na sipres, at ng ginto, ayon sa lahat ng kanyang ninais), noon ay ibinigay ni Haring Solomon kay Hiram ang dalawampung lungsod sa lupain ng Galilea.

יב וַיֵּצֵ֤א חִירָם֙ מִצֹּ֔ר לִרְאוֹת֙ אֶת־הֶ֣עָרִ֔ים אֲשֶׁ֥ר נָתַן־ל֖וֹ שְׁלֹמֹ֑ה וְלֹ֥א יָשְׁר֖וּ בְּעֵינָֽיו׃

12 At lumabas si Hiram mula sa Tiro upang tingnan ang mga lungsod na ibinigay sa kanya ni Solomon, ngunit hindi niya ito nagustuhan.

יג וַיֹּ֕אמֶר מָ֚ה הֶעָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה אֲשֶׁר־נָתַ֥תָּה לִּ֖י אָחִ֑י וַיִּקְרָ֤א לָהֶם֙ אֶ֣רֶץ כָּב֔וּל עַ֖ד הַיּ֥וֹם הַזֶּֽה׃ (פ)

13 At sinabi niya: “Ano ba itong mga lungsod na ibinigay mo sa akin, kapatid ko?” At tinawag niya ang mga ito na lupain ng Cabul hanggang sa araw na ito.

יד וַיִּשְׁלַ֥ח חִירָ֖ם לַמֶּ֑לֶךְ מֵאָ֥ה וְעֶשְׂרִ֖ים כִּכַּ֥ר זָהָֽב׃

14 At nagpadala si Hiram sa hari ng isandaan at dalawampung talento ng ginto.

טו וְזֶ֨ה דְבַר־הַמַּ֜ס אֲשֶֽׁר־הֶעֱלָ֣ה ׀ הַמֶּ֣לֶךְ שְׁלֹמֹ֗ה לִבְנוֹת֩ אֶת־בֵּ֨ית יְהוָ֤ה וְאֶת־בֵּיתוֹ֙ וְאֶת־הַמִּלּ֔וֹא וְאֵ֖ת חוֹמַ֣ת יְרוּשָׁלִָ֑ם וְאֶת־חָצֹ֥ר וְאֶת־מְגִדּ֖וֹ וְאֶת־גָּֽזֶר׃

15 At ito ang ulat tungkol sa sapilitang paggawa na itinakda ni Haring Solomon upang itayo ang bahay ng Walang-Hanggan, at ang kanyang sariling bahay, at ang Millo, at ang pader ng Jerusalem, at ang Hazor, at ang Megido, at ang Gezer.

טז פַּרְעֹ֨ה מֶֽלֶךְ־מִצְרַ֜יִם עָלָ֗ה וַיִּלְכֹּ֤ד אֶת־גֶּ֙זֶר֙ וַיִּשְׂרְפָ֣הּ בָּאֵ֔שׁ וְאֶת־הַֽכְּנַעֲנִ֛י הַיֹּשֵׁ֥ב בָּעִ֖יר הָרָ֑ג וַֽיִּתְּנָהּ֙ שִׁלֻּחִ֔ים לְבִתּ֖וֹ אֵ֥שֶׁת שְׁלֹמֹֽה׃

16 (Si Faraon na hari ng Egipto ay umahon at sinakop ang Gezer, at sinunog ito sa apoy, at pinatay ang mga Cananeo na naninirahan sa lungsod, at ibinigay ito bilang dote sa kanyang anak na babae, ang asawa ni Solomon.)

יז וַיִּ֤בֶן שְׁלֹמֹה֙ אֶת־גָּ֔זֶר וְאֶת־בֵּ֥ית חֹרֹ֖ן תַּחְתּֽוֹן׃

17 At itinayo ni Solomon ang Gezer at ang Beth-horon sa ibaba,

יח וְאֶֽת־בַּעֲלָ֛ת וְאֶת־תמר [תַּדְמֹ֥ר] בַּמִּדְבָּ֖ר בָּאָֽרֶץ׃

18 at ang Baalat, at ang Tadmor sa ilang, sa lupain,

יט וְאֵ֨ת כָּל־עָרֵ֤י הַֽמִּסְכְּנוֹת֙ אֲשֶׁ֣ר הָי֣וּ לִשְׁלֹמֹ֔ה וְאֵת֙ עָרֵ֣י הָרֶ֔כֶב וְאֵ֖ת עָרֵ֣י הַפָּרָשִׁ֑ים וְאֵ֣ת ׀ חֵ֣שֶׁק שְׁלֹמֹ֗ה אֲשֶׁ֤ר חָשַׁק֙ לִבְנ֤וֹת בִּירוּשָׁלִַ֙ם֙ וּבַלְּבָנ֔וֹן וּבְכֹ֖ל אֶ֥רֶץ מֶמְשַׁלְתּֽוֹ׃

19 at ang lahat ng mga lungsod-imbakan na pag-aari ni Solomon, at ang mga lungsod para sa mga karwahe, at ang mga lungsod para sa mga mangangabayo, at ang lahat ng ninais ni Solomon na itayo sa Jerusalem, at sa Lebanon, at sa buong lupaing kanyang nasasakupan.

כ כָּל־הָ֠עָם הַנּוֹתָ֨ר מִן־הָאֱמֹרִ֜י הַחִתִּ֤י הַפְּרִזִּי֙ הַחִוִּ֣י וְהַיְבוּסִ֔י אֲשֶׁ֛ר לֹֽא־מִבְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל הֵֽמָּה׃

20 Ang lahat ng taong natira mula sa mga Amorrheo, mga Hiteo, mga Perezeo, mga Heveo, at mga Jebuseo, na hindi kabilang sa mga anak ni Israel —

כא בְּנֵיהֶ֗ם אֲשֶׁ֨ר נֹתְר֤וּ אַחֲרֵיהֶם֙ בָּאָ֔רֶץ אֲשֶׁ֧ר לֹֽא־יָכְל֛וּ בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל לְהַֽחֲרִימָ֑ם וַיַּעֲלֵ֤ם שְׁלֹמֹה֙ לְמַס־עֹבֵ֔ד עַ֖ד הַיּ֥וֹם הַזֶּֽה׃

21 ang kanilang mga anak na natira kasunod nila sa lupain, na hindi nalipol ng mga anak ni Israel, ay ginawa ni Solomon na mga manggagawang alipin sa sapilitang paggawa hanggang sa araw na ito.

כב וּמִבְּנֵי֙ יִשְׂרָאֵ֔ל לֹֽא־נָתַ֥ן שְׁלֹמֹ֖ה עָ֑בֶד כִּי־הֵ֞ם אַנְשֵׁ֣י הַמִּלְחָמָ֗ה וַעֲבָדָיו֙ וְשָׂרָ֣יו וְשָׁלִשָׁ֔יו וְשָׂרֵ֥י רִכְבּ֖וֹ וּפָרָשָֽׁיו׃ (ס)

22 Ngunit mula sa mga anak ni Israel ay hindi gumawa si Solomon ng alipin, sapagkat sila ang mga mandirigma, at ang kanyang mga lingkod, at ang kanyang mga pinuno, at ang kanyang mga kapitan, at ang mga pinuno ng kanyang mga karwahe at ng kanyang mga mangangabayo.

כג אֵ֣לֶּה ׀ שָׂרֵ֣י הַנִּצָּבִ֗ים אֲשֶׁ֤ר עַל־הַמְּלָאכָה֙ לִשְׁלֹמֹ֔ה חֲמִשִּׁ֖ים וַחֲמֵ֣שׁ מֵא֑וֹת הָרֹדִ֣ים בָּעָ֔ם הָעֹשִׂ֖ים בַּמְּלָאכָֽה׃

23 Ito ang mga pinunong namamahala sa mga tagapangasiwa na nakatalaga sa gawain ni Solomon: limandaan at limampu, na namumuno sa mga taong gumagawa sa gawain.

כד אַ֣ךְ בַּת־פַּרְעֹ֗ה עָֽלְתָה֙ מֵעִ֣יר דָּוִ֔ד אֶל־בֵּיתָ֖הּ אֲשֶׁ֣ר בָּֽנָה־לָ֑הּ אָ֖ז בָּנָ֥ה אֶת־הַמִּלּֽוֹא׃

24 Ngunit ang anak na babae ni Faraon ay umahon mula sa lungsod ni David patungo sa kanyang bahay na itinayo ni Solomon para sa kanya; noon ay itinayo niya ang Millo.

כה וְהֶעֱלָ֣ה שְׁלֹמֹ֡ה שָׁלֹשׁ֩ פְּעָמִ֨ים בַּשָּׁנָ֜ה עֹל֣וֹת וּשְׁלָמִ֗ים עַל־הַמִּזְבֵּ֙חַ֙ אֲשֶׁ֣ר בָּנָ֣ה לַיהוָ֔ה וְהַקְטֵ֣יר אִתּ֔וֹ אֲשֶׁ֖ר לִפְנֵ֣י יְהוָ֑ה וְשִׁלַּ֖ם אֶת־הַבָּֽיִת׃

25 At tatlong beses sa isang taon ay naghahandog si Solomon ng mga handog na susunugin at mga handog pangkapayapaan sa altar na itinayo niya para sa Walang-Hanggan, at kasabay nito ay nagsusunog siya ng insenso sa altar na nasa harapan ng Walang-Hanggan; at sa gayon ay nilubos niya ang bahay.

כו וָאֳנִ֡י עָשָׂה֩ הַמֶּ֨לֶךְ שְׁלֹמֹ֜ה בְּעֶצְיֽוֹן־גֶּ֨בֶר אֲשֶׁ֧ר אֶת־אֵל֛וֹת עַל־שְׂפַ֥ת יַם־ס֖וּף בְּאֶ֥רֶץ אֱדֽוֹם׃

26 At gumawa si Haring Solomon ng mga barko sa Ezion-geber, na malapit sa Elot, sa baybayin ng Dagat na Pula, sa lupain ng Edom.

כז וַיִּשְׁלַ֨ח חִירָ֤ם בָּֽאֳנִי֙ אֶת־עֲבָדָ֔יו אַנְשֵׁ֣י אֳנִיּ֔וֹת יֹדְעֵ֖י הַיָּ֑ם עִ֖ם עַבְדֵ֥י שְׁלֹמֹֽה׃

27 At ipinadala ni Hiram sa mga barko ang kanyang mga lingkod, mga mandaragat na bihasa sa dagat, kasama ng mga lingkod ni Solomon.

כח וַיָּבֹ֣אוּ אוֹפִ֔ירָה וַיִּקְח֤וּ מִשָּׁם֙ זָהָ֔ב אַרְבַּע־מֵא֥וֹת וְעֶשְׂרִ֖ים כִּכָּ֑ר וַיָּבִ֖אוּ אֶל־הַמֶּ֥לֶךְ שְׁלֹמֹֽה׃ (פ)

28 At sila ay dumating sa Ofir, at kumuha sila mula roon ng ginto, apat na raan at dalawampung talento, at dinala nila ito kay Haring Solomon.

Nakaraang Kabanata Susunod na Kabanata